This section provides a quick preview of questions from the document. It may not display every question or the complete wording of each one. For the full content, including diagrams, tables and other information, view the original PDF above.
2.4Amavunda mazizo anehloyo akheka ngaphakathi komuntu owaphatheka kumbi nongakhange afumane ukuthula nokulibalela ehliziywenakhe bese abe nekanuko yokuzibuyiselela kiloyo muntu owamona ummoya. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako\.
2.6Imbongi iphumelele ukuse benzisa isithombengqondo se sifaniso ngendlela enembako ngombana ifanise ihliziyo yomuntu onamavunda netjhefu e yazeka
3.1Isezura/Isi thiyeleli/ Ivumelwano phakathi elibunjwa lilungu u kho (1\
3.2Siseqamagama. (1\
3.3Mumuda othi, Usikhohlwe soke, nesingabaziko (1\
3.4Ikondlo le ikhuluma ngomn twana owalahlwa mbelethakhe nodadwabo bekwaba kul apho umntwana lo angasafuni litho elizomhlanganisa nombelethakhe loyo. (1\
3.5Imbongi beyizokukhula yazi amasiko nekambiso yezinto zekhabo. Imbongi beyingakhulela ekhaya elifuthumeleko elinethando lombelethi. Imbongi beyizo kuba nomuntu ezokulilela kuye nayiqalene nobudisi beyikghone nokufumana isizo nesekelo.
3.6Kubangelwa kukuba nomntwana ngaphandle komtjhado nokwenza bona ugcine utjheja labo ohlala nabo ngendlini b ese ongahlali naye ungasamtjheji Kungabangelwa kukulwa kwababelethi, omuny e umbelethi akhandele
3.7iqunto esilungileko ngombana imbongi izwe ub uhlungu ngokudluleleko njeke ayisaboni kutlhogeka ukuba nombelethi/ ilingile uku thintana nombelethayo kodwana yena akhange afune ukuba
4.1Isifaniso/Is imanyani /Isingathekiso.
4.2Ipilo ingathekiswe nendlalifa. Ipilo ingathekiswe nedondolo. Ipilo ingathekiswe nengubo. (ZIMBILI iimpendulo kezingehla.\ (1\
4.3Imida le ihlathulula bona ipilo ikhamba kuhle kilabo abalinga ukwenza izinto bese iba udisi kilabo abasonge imikhono
4.4Ipilo nayifuna ukulayelisa incengwa ngokobana umuntu asiwe kibodorhodera, eenyangeni zesintu/zesikhuwa nofana ebaphorofidini ukuze aphole/angalahlekelwa mphefumulo. (2\
4.5Imbongi inqophe bo ipilo ikg hona ukuba yide kwabanye abantu/abanye abantu bakghona ukuphila isikhathi es ide/iminyaka eminengi bese kwabanye ipilo ivele ibe yifitjhani baphile isikhathi esincani bebabhubhe basese
5.1ngubo/ Mntwana omntazana (1\
5.2Ngithok ukungiletha kwelikarhoboyi, (1\
5.3ihlonipho. (1\
5.4Indima imumethe ummongo wokoban imbongi ithokoza umbelethayo nanyana sele adlula ephasini/selabhubhile /selahlongakele. (1\
5.5Ikondlo ikhuluma ngomntazana othokoza umbeletha ngo kumletha ephasini, amfundise bek amkhulise ngendlela ehle emenze wakwazi ukuzijamela epil weni. Lokhu kusekelwa magama athi
5.6Ukufundisa umntwana okuhle nokulungileko kuqakatheke ngokobana usuke mlungiselela bona akghone ukuzijamela epilweni bek aphilisane kuhle nabanye abantu nanyana wena mbelethakhe ungasekho ephasini. mfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\
5.7Imbo ngi iphumelele ukusebenzisa isithombengqondo sesifaniso ukufanisa umbelethayo nesikhukhukazi ngombana sona sifukamela amadzinyanaso bona akghone ukukhula ngendlela efaneleko. (2\
7.1KuseMadlangeni. (1\
7.2Isizathu esenza bona uMavela asilingeke ngemva kokuzwa indlela isifiso sakayise esasitlanywe ngayo kukobana sasithi ilifa kufanele lidliwe ngefundo begodu yena wayengakazimiseli ukobana angabuyela esikolweni, wayefuna
7.3azazisa bona babameli b akababa uBongwe. (1\
7.4Ummongondaba wenovela le kutjhayisana phakathi kwendlela yesintu neyesikhuwa yokwabiwa kwe lifa lomuntu ongasekho. (2\
7.5UNaMtshweni nabentwana b azila gemva kokubhubha kwakaBongwe. UMavela njengezibulo wahlanakela imbaji bewakghemela nabembi bethuna lakayise
7.7Liqiniso ngombana ngelanga uSkhosana banoMasango ebebaye ngalo eMadlangeni bayokukhulumisana noMavela ngendaba yokuthuthwa eenkomo umtloli usi vezele mbethe abokhakhi ababesele bathoma
7.8Umnqopho womtloli bekukukwenza bona uSkho sana lo adoseke lula lokha uMavela nakamtjela bona uneenkomo afuna ukuzithuthusa kwabo, njeke lokho kuSkhosana bekutjho ukuvuka kwerhwebo lakhe gehlangothini lomtloli
7.9Isenzo sakaMavela lesi s isitjela bona usidlhayela esingaziko bona umthetho usebenza njani ngombana akunamuntu ongabotjhelwa bona akahlali endaweni ethileko/Sisitjela bona uMavela usaba uk ubotjhwa/Sisitjela bona uMavela
7.10Umnqopho kaSkhosana wokuphikisa uMavela phambi kwakaMakhubela lokha nabatlolisa iinkomo efandisini bekukukhombisa ukukwa ta nofana ukunghala ngombana angeze asakghona ukudlelezela uMavela imali yeenkomo
7.11Ngicabanga b ona bekung aba nomthelela omumbi khulu emndeninakhe, kufikela lapho kuthikamezeka khona ihlangothi lezomthetho nofana ihlangothi lehlathululo yetshayo le enkomo elithi YOU GO TO HELL Ngicabanga b
7.12Umtloli usidembela izinda sendawo yeMadlangeni kuyindawo emaplasi ngombana usitjela bona uMavela wakhamba ibanga el ide elangeni elalitjhisa bhe ngaphambi kobana ayokufika endleleni ekulu ekhamba iinkoloyi
7.13Ngomlingisi onguBongwe ngithole isifundo soko bana nawuyindoda ene nto zayo /ilifa kuqakathekile bona wenze isifiso sokobana nasele ungasekho izintwezo/ilifelo lilawuleke njani ngombana lokho ku
7.14Isiphetho senovela le sizwakalisa ummoya wokudana ngombana umtloli wayo usiphethele yona ngokobana uMavela abotjhwe okho kwatjhiya umndenakhe ukhihla isililo ngemva kobana utjeliwe bona ugwetjwe iminyaka el
9.1YiVista University/yiYunivesithi ye Vista ngeMamelodi. (1\ UNge ndu ba noSipho bamukela lula bona uKholiwe akabathandi kodwana uZondani yena azange akghone ukwamukela,
9.3Kholiwe wathoma ukulemuka amatshwayo wokukhul emntwanenakhe, uBusisi we wacabanga bona naye uzokudlu a ebudisini adlule kibo bokuphoswa ngomlandu woku
9.4Bekahlala e Witlaagte kwa oRaputukwana. (1\
9.5UKholiwe bekasebenzisa indlela yokobana ba nomuntu loyo kufuze babe nento ebahlanganisako njengokuthi bafunde boke nofana basonde boke. (2\
9.6Ikulumo kamalume kaKholiwe beyithi uMuzi hathe kuhle umzukulwanakhe angatlhagi nanyana asele akwakhe ngombana watlh aga khulu ekukhuleni kwakhe. (2\
9.7Isi gabesi sizwakalisa ummoya wokuthaba . UKholiwe namalunga wesondo athatjiswa kuphumelela kwakaKholiwe ekutlol eni i Entrance T est emgunyaza bona angayokufunda eYunive
9.8Umnqopho womtloli wokuhlanganisa iinini zakaZondani noKholiwe ngelanga ahlongakala ngalo bekukukwenzela bona zizizwele ngokwazo lokha uZondani nakakhupha amagama athi uhlongakala nje kungenca kaKholiwe ukwenzela
9.9B/uGatjeni bekangalandeli imithetho yokubekwa kweengidi. (2\ 15
9.10Umlayezo esiwethulelwa sisenzo sakaSipho sokwamukela bekaragele phambili ngepilwakhe lokha uKholiwe nakale ukumqoma ngewokobana kufuze sif unde ukwam kela izinto esinge he sakghona ukuzitjhugulula epilweni/
9.11Ngicabanga bona unobangela kukobana ufuna ukwenza isiqiniseko sokobana boke laba abakhona bazokwazi iqiniso nakungenzeka uDavi naye azibulale/ Ngic abanga bona akafuni bona lokhu o enziwa ngu Zondani kwenzeke godu
9.12Isenz o sakayise kaKholiwe soko bana angasekeli uKholiwe siyamukeleka ngombana ukhombisa ukungathathi ihlangothi lomntwanakhe nakambona bona wenze into embi, akukalungi ukobana umbelethi ajamele umntwana
9.13Iqhi nga lomtloli lokwenza bona kube nguSipho ohlangana noma lumakhe kaZondani nomamfundisi u lisebenzise le ukoban a uSipho akghone ukuyokubalekisa uKholiwe bonyana
9.14Nabe gade nginguKholiwe bengingasiki ma ngitjele loke ibandla ukobana mina bengingathandani noZondani, uZondani uzibulele ngombana ngingafuni ukwamukela ithando lakhe begodu kulilungelo lami lokobana ngingalamukeli
11.1nobangela owenza bona uBonakele aphile lepilo kukobana wakhamba ekhaya wazipha inarha ngebanga lokutlhoriswa nguman akhe uNaSilombo. (1\
11.2onakele wafikela kwaMbuyiseli. (1\
11.3Bonakele wavelelwa sisehlakalo esimbi sokusukelwa nguNduku noSponono bamuwunawuna bamthathela nemali bathi bamfikisa endaweni yangeDaveyton. (1\
11.4UNaMndebele wazwakalisa ukutlhuwa lokha nakacabanga ngomndenakhe awutjhiya eSiyabuswa ngombana bekazibuza bona ingabe umndenakhe uphile njani njengoba yena aphile kuhle kangaka ngendaweni yangeRhawudeni.
11.5Isehlakalo esaba khona ngemva kobana uNaSilombo atjele uMahl angu bona ufuna ukumenza intombakhe amdala kangaka kukobana uNaSilombo waphuma wabetha ibadi uMahlangu
11.6Umehluko phakathi kwepatho Nomzana Mbuyiseli ngoBonakele nepat yabe ntwabakhe kukobana uMbuyiseli bekaphatha uBonakele kuhle amthatha njengomunye wabentwa bakhe kodwana abesana bakwaMbuyiseli bebangamphathi kuhle uBonakele bamnina b
11.7Amahabhula etjiwa nguBonakele abonakala athengwa khulu ukudlula wabanye abesana ebekathengisa nabo esitetjhini sesitimela ngombana bekanga wesigaba sokuthoma Amahabhula etjiwa nguBonakele abonakala
11.8mnqopho womtloli ngokusebenzisa amagama la kukusivezela bona Bonakele solo afika lapha eDavey ton bekamumuntu ohlala ayedwa onganabo abangani. (2\
11.9Liqiniso ngombana abe ntwana abakhulele ngaphasi komt lhago basebenza ngokuzikhandla lokha nabaphiwe ithuba benzela ukus usa umtlhago ebaqalene nawo lo. Akusi iqiniso ngombana bakhona abe
11.10Umukghwakhe lo usivezela bona umumuntu onganahlonipho nonganafundis ehle ebantwaneni ngombana uBafunani uzokugcina enza lokhu akubona kwenziwa ngunina/Umukghwa lo umveza amumuntu odelelako nonganandaba
11.11Kuba nomthelela omumbi ebentwaneni ngombana bazokuphila ngokukusaba njeng ombelethabo bangasatjhaphuluka emmoyeni lokha nakunento ebafuna ukukutjela yona. Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela (2\
11.12mtloli usifundisa bona nanyana ungahlala kamnandi kangangani bewube nakho koke epilweni kodwana ayikho into engavala isikhala sethando lomndenakho/labentwabakho ehliziywenakho. (2\
11.13Isehlakalwesi sizwakalisa ummoya wokudana ngomba na kubuhlungu ukubona umntwana ongangoBafunani azibulala bek atjhiye isana elincani kangaka. (2\
11.14iyazwelana noNaSilombo ngombana uqothwa nje akunalapha azakuya khona, uyokutlhoga amahlalo naphezu kobana ukhamba nomntwana kaBafunani. Angizwelan i noNaSilombo ngombana watlhorisa uBonakele asese
11.15Umtloli uphumelele ukusebenzisa iqhin ga lokuthiya umlingisi oyikutani igama elithi Bonakele ngehloso yokusih
13.1.1IKosi uRodo yatlikitla isivumelwano nekosi yakwaMangobe esitjho bona abokatsu namakhondlo angeze basahlaselana. (1\
13.1.2Abantu babulala amakhondlo ngetjhefu. Abantu bafundisana amala wokobana b angabulalani kodwana bakghona ukubulala amakhondlo. (1\ (1\
13.1.3Amakhondlo aqede ipi yawo nesitjhaba sakokatsu bese athoma phasi azivusela amanaba ebantwini ngokungenela abantu eendlini zabo adle ukudla kwabo. (1\
13.1.4Ummongo womhlangano w abo bewulemukisa amakhondlo bona abantu bawabulala ngetjhefu ekudleni begodu kufanele batjhagalelwe abantwaba balise ukubulala amakhondlo. (2\
13.1.5Ibhayibheli lithi abantu bangasenzi isono sokubulala kodwana umthetho weSewula Afrika wona uvumela a bantu bona bathengise bebafakele amakhondlo itjhefu ewabulalako. (2\
13.1.6Isizathu kukobana kuyaziwa bona amakhondlo ayalelesa, yeke igameli umtlami ulisusele ezenzweni zamakhondlo zokulelesa. (1\
13.1.7Ngicabanga bona amakhondlo angaziphephi sa ngokobana alise ukungena ngeendlini zabantu bekadle ukudla kwabo/Ngicabanga bona kungaba ngcono nange angayokufuna ukudla okulahlweko ezaleni kunokobana angene ngekhaya one ipahla yabantu.
13.1.8Unobangela owenza amaSewula Afrika anine amaph andle kukobana amaphandle la aletha iindakamizwa ezibulala ikusasa lelutjha leSewula Afrika/Amaphandle avula amabhizinisi angakatloliswa nangabhadeliko umthelo, okwenza bona iSewula
13.1.9Isihloko senolwana le sikhambelana kuhle nalokho okuvezwe emmongondabeni wenolwana le ngombana ngilo iqhegu lekhondlo elarhobhisa ipi eyapheze yasunguleka phakat hi kwabantu namakhondlo. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\
13.1.10Inolwana le isethulela isifundo sokobana akekho umuntu ongakghona ukuziphilela yakhe ipilo ayedwa ngaphandle kwesizo labanye abantu/ Ipumelelo yomunye nomunye um untu ilethwa lisekelo elikhona hlangana nalabo aphila nabo.
13.2.1Mumuda othi; 'Yingwe e yakhula ngomtlhago.' (1\
13.2.2Indima yesi 5 ikhuluma ngokobana uMakhosoke wesibili mhlana abekwa esitulweni sobuNgwenyama kunabantu abangazange bamthabele/Kunabantu ebebamsongela bathi angekhe aphathe isitjhaba. (1\
13.2.3Isizathu sokobana iN gwenyama ibizwe ngoMakhosoke kukobana ikhoselisa amanye amakhosi ngaphasi kwayo. (2\
13.2.4Umuda lo umumethe umqondo wokobana iNgwenyama uMakhosoke wesibili ayinawo ummoya wokukhethulula abantu godu iyakwazi ukusiza isitjhaba sayo nakukhona esikut lhogako. (2\
13.2.5Umuda lo usitjela bona iNgwenyama uMakhosoke wesibili inobuntu begodu iyakwazi ukwabelana nesitjhaba lokho enakho. (2\
13.2.6Imbongi iphumelele ekungathekiseni iNgwenyama uMakhosoke nendlulamithi ngombana indlulamithi yide ukudlula zoke iinlwana, ikghona ukubona amanabayo asavela kude bese ivikele abentwabayo. Kunjalo ke neNgwenyameni uMakhosoke wesibili
15.10.2Lilungelo lokuzibandakanya eenhlanganweni. Lilungelo lokuba nendawo yokuhlala. (1\ (1\ .11 Isiqunto esa thathwa nguMbulawa sokobana afundele ukuba mjameli wamalungelo wobuntu sisitjela bona umumuntu ongathandi ukubona abanye
15.13Ngesenzo samapholisesi sokusela utjwala asemsebenzini sifunda bona utjwala abukalungi nawusemsebenzini ngomb ana behlisa ikghono lomuntu lokwenza umsebenzakhe ngendlela efaneleko, njengawo amapholisa la
15.14Awa umdlali oyikutani womdlalo lo akakhambelani n esizinda sendaw somdlalo lo ngombana wenzek endaweni yemaplasini lapho abantu bakhona bangakavami ukulwela amalungel
17.8landela ikambiso yesitjhaba samaNdebele. (2\ 31
17.13Ummongondaba womdlalo lo uyak holweka ngombana umbango wesitjhaba samaNzunza nesaManala okhulunyiswa emdlalweni lo uyavela emlandweni wesitjhaba samaNdebele/Ukuhlukana kwesitjhaba samaNdebele sibe ngesakaNzunza nesakaManala yinto ekhona emlandweni wamaNdebele
17.14Isenzo sakaNanasi sokulukisa uNzunza amano wokweba unamrhali saba nomthelela omumbi khulu ngombana amaNdebele ahluk ana phakathi, kwaliwa begodu az ange kusaba nokuthula nokuzwana nek uyinto es enzekako
19.1jameli wezomthetho. (1\
19.1Ngutitjhere/Mfundisi. (1\
19.2Unobangela werarano langaphandle elivezwe etheksthini kukobana uMnguni afune ukuthokozisa uBalise banoLungile ngesithabathaba somuzi, ifenitjhara kanokutjho neenkoloyi ezibizako. (2\
19.3UNobukhazi bekatjela uMngu ni ukobana akhuthaze uLungile bona avume ukuya ebantwini ababonako njengeenyanga khona umrarwabo wokungatholi ntwana uzakurarululeka. (2\
19.4Isehlakalo esifihlelwe umdlali onguNaMalemane nguMnguni thina bafundi bomdlalo sisazi kukobana uMnguni uk hamba inyanga yesintu uMabhebheja ehlala kwaDlawulale. (2\
19.5UNaMalemane akamthandi uBalis e ngombana angutitjhere begodu u rhola imali encani kunaleyo erholwa nguLungile omjameli wezomthetho. UNaMalemane akamthandi uBalise ngombana ubelethwa emnden ini ongamaziko uZimu nosalandela ikambiso yesintu nabezimu
19.6Umnqopho womtloli kukusivezela bona nawunomraro oqalene nawo kuqakathekile bona ukhulume nabanye abantu khona uzaku fumana iiyeleliso ezingakusiza ukurarulula imirarwa kho. (2\
19.7Umphumela wokuragela phambili nokungakhulumisani kwabo kungaba kukobana abhalelwe kurarulula umrarwabo ba gcine bahlukene , umzabo uphukile. Umphumela wokuragela phambili nokungakhulumisani kwabo kungaba
19.8Umdlalo lo wenzeka esikhathini sanje ngombana abantu abanzima sele bafundile njengoBalise, uLungile noMabhebheja okuyinto ebeyingakavami esikhathini sakade. Umdlalo lo wenzeka e sikhathini sanje ngom bana sekuneensetjenziswa
19.9Liqiniso ngombana nasiqala emdlalweni wesihloko esithi Ifindo umtloli usivezele uBalise noLungile bamndeni ophumelele khulu ngo mbana bafundile be nezinto ezihle ezifiswa babantu abatjha, nangathana bebangakafundi bengeze babe nakho lokhu ebanakho.
19.10C/I bizo. (2\
19.11Isenzo sakaMnguni siyamukeleka ngombana ukukhamba kwakhe iinyanga akunamthelela omumbi emndeninakhe begodu ukhombisa am umuntu ojamela ipilo ngeenyawo no funa izinto zikhambe kuhle. Isenzo sakaMnguni lesi asamukeleki
19.12Umtloli uphumelele ekusethuleleni isingeniso esinembako ngombana esingenisweni sakhe usivezele umdlali oyikutani onguBalise nomraro aqalene nawo wokungafumani abentwana emtjhadwenakhe. Umtloli uphumelele ekusethuleleni isingeniso esinembako ngombana
19.13Isifundo esithololaka emdlalweni wes ihloko esithi Ifindo ngesokobana ukungenzi isiko ekufanele ulenze kungakwenza bona ugcine sele ipilwakho ingakhambi kuhle/ kuqakathekile bona nawumumun tu otjhadileko uvikele