This section provides a quick preview of questions from the document. It may not display every question or the complete wording of each one. For the full content, including diagrams, tables and other information, view the original PDF above.
2.1Sifanangwaca. (1\
2.2hambisana ngekutsi inkhulumo leyedlulisw ako, ihamba ngemoya Ligagasi lihamba ngemoya njengalenkhulumo lehamba ngemoya (1\
2.3
2.4Kuk wati kukhuluma nemuntfu lokhashane atsi usedvute nawe/ Kukwati kuchumana ningabonani Kukwati kuchumana nalokhashane nibonana Kukwati kuchumana ngema
2.5Lomugca ucuketse imphindza sidvonsamoya lokugcizelela ku buye kuletse ligalelo lekuvisisa imbangela yekwakhiwa k wamakhalekhikhini kutsi wentelwe kukhuluma tindzaba (2\
2.6Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Laba tawutsi ingcikitsi yalenkondlo tekuchumana batawese kela ngekutsi: nkondlo ikhuluma ngekutfutfwa kwetindzaba ngeligagasi lemoya i tiyise ebantfwini labakulamanye mave/
2.7Imibono itaw ehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Kudzedzesa kusho kukhala kwemuntfu angacedzi /kukhalela futsi ngobe afuna kuveta lokutsite. Kulenkondlo, sonkondlo kudzedzesa ukufanise nekukhala kwamakhalekhikhini angacedzi nangabe afuna kubanjwa kute
3.1Sidvonsamoya/ isizuri. (1\
3.2Ngemaga lasemgceni we 13 newe , Utfoba Ngemaga lasemgceni 15 newe Emachawe. (1\
3.3Kumuntfutisa (1\
3.4Ngumoya we nkhumbulo/ngumoya wekudvumisa/ ngumoya welutsandvo Wekuncoma/ Wekubongelela/ Wenjabulo njll. (1\
3.5Ngumlaye to wekutsi nawudlala lomculo kantsi kunetintfo letikuphetse kabi, uyakhohlwa ngato njengobe utawube ubusiseka nawulalele lomculo Lomculo uyadvudvuta/ Uyakujabulisa nangabe udvumele (Naleminye
3.6Imibono itawehl uka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Kuhlangana ngekutsi n guleyo naleyo nsimbi yemculo inemsindvo w ayo lewudlalako lowehlukile ku lenye insimbi, lokutsi natihlanganiswa tente umsindvo lomnandzi. Kanjalo netinyoni tinemisindvo leyehlukene
3.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Imbongi iphumelele kusebentisa bokhefana / simelaluhlavu kuveta sigci lesimnandzi kulemigca, nekutsi emva kwalesigci kube nekuphumula Kungafaki luphawu l
4.1hlaba, konje ulambeleni kimi?/ Umugca 35 Ngabe yini lenkhulu nalengakanani loyili dzele kimi?/ Umugca 1 (1\
4.2Silinganisamcondvo / Sicedzelelamcondvo/ I enjambamenti (1\
4.3Abesesimeni sekukhatsateka Sekudvumala/ Selusizi (1\
4.4Lengiphephetse yangiphuphutsekisa (1\
4.5ibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Sonkondlo abesho kutsi akanawuphila ingunaphakadze lapha emhlabeni, ngalelinye lilanga utawufa/ utawushona e dlule kulomhlaba. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\
4.6Imibono itawehluka if ake ekhatsi loku lokulandzelako: Lomugca usho tigebengu n etinswelaboy tivuka ebusuku bantfu balele tihambe tibamba inkunzi tibuye tihlasele, tibulale labantfu letibagebengako/ usho
4.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Simo semoya besitawuba senjabulo, ngobe konkhe loku sonkondlo lakhala ngako bekutawulungiseka, abe nendzawo yekufihla inhloko/ kunyamalale imimoya yetikhova/
5.1
5.2Imvum lwanosigcino leyecako. (1\
5.3Yimphindvwa (1\
5.4Sikhatsi selubandlululo Sembalandlati/ Sencindzetelo yalabamnyama. (1\
5.5Iphethini yalenkondlo ayikahleleki ngobe Imigc ilingani migca inem agama lacala kulamabili aye kulama Iphethini yalenkondlo hlelekile ngobe tindzima tiyalingana
5.6Ingcikitsi yalenkondlo kubuyisana/ Kucolela. Ibumbene nalenkondlo gekutsi sonkondlo atsi akanawo emagcubu aloku lokwenteka ngetikhatsi telubandlululo, sewundlulisile futsi sewucolile emoyeni wakhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\
5.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Liphimbo lelisetje ntiswe kulenkondlo lipholile liphasi ngobe imbongi ikhumbula tikhatsi letengca lefuna kucolelwane ngato. Leliphimbo liletsa umoya wekuncenga nekubuyisana kulenkondlo lo
7.1Kuveta kutsi nangabe k ukhona lotako ekhaya kubonakala ngekutsi kube nalola libutse , njengobe asho LaHlophe n abona Ntfombitodvwa
7.2Washiya Tintfombi ngaphandle nakayewukhulekela ngobe abesengakabikwa/ Akazange wema ngetinyawo nangena endlini, wacoshama wate wanikw sigici/ Walindza kungeniswa endlini na khulekela, akazang e wavele
7.3Lushawulo weta ahamba na Tintfombi labehlala naye eJozi/ Tintfombi abesatele nebantfw ana/ Besekumkhanyele kutsi liphupho beliloku limfikela ngaLushawu
7.4Ngumlayeto wenhlonip sho kutsi Lushawulo abe olo tsatf njengemnumzane wal likhaya nanobe
7.5Magagula wemukela wahlala naTintfombi nanobe bekulukhuni kantsi emimangweni yalomuhla bafati tfwala timphahla bo babuyele emakhaya kubo/ LaMagagula wavuma kwakhela Tintfombi indlu kantsi emimangweni yalomuhla bafati b
7.6Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Lushawulo abecabanga kutsi LaMagagula uyemuka, ngalo kubamba lomntfwana a betama ku vimba kutsi angahambi naye /Abe
7.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Tifundza kutsi ti ngabo tsemb emadvodza lashiya e makhaya ayewu sebentela khashane
7.8Abefuna kwenta siciniseko sekutsi vele nguLushawulo lokhul ekelako/ Abengatikholwa ti ndlebe takhe kutsi tiva livi laLushawulo njengobe abengakamlindzeli/ Abeneluvalo lwekutsi nanobe lonconcotsako anguLushawulo, kungenteka uta nalakubone ephusheni lakhe.
7.9Lenkhulumo isho kutsi, u ngab ometsemba umuntf u ngobe uyagucuka. Sibumbene ngek utsi boLaHlophe naTintfombi bebe vana ngal esikhatsi Tintfombi efika ate
7.10Sigameko seliphupho laLaMagagula lapho aphupha Lushawulo eta nemfati lomeme umntfwana ngobe s avele saba liciniso ngalesikhatsi kufika Lushawulo abuya eJozi naTintfombi nebantfwana. (2\
7.11Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: enkhulumo ibumbene ngekutsi b oLaHlophe naLaMagagula bebemukwe Lushawulo nguTintfombi, LaHlophe acoshwe emtini wakhe kantsi LaMagagula ahlupheka lokufaniswa nekuwa kwabo
7.12Imibono itawehluka ifake ekhatsi lelandzelako: Labevelana naLaMagagula tawesekela ngekutsi: LaMagagula abente tifungo tekutsi uya phuma ngelibhokisi kaKhumalo, ngiko lokwamenta wemukela nanobe yini lahlangabetana nayo.
9.1gobe watsi be vile ngaMphikeleli kutsi ulikhomanisi, loko kukhomba kungabi nasiciniseko, yimvabetsi nje (2\
9.2iyitfutfukisa ngekutsi Mphikelel i agci ne atfole Matsiya atewummela ecaleni lekucoshwa esikolweni kungenatizatfu letiphatsekako, lokwenta agcine achubeka nemfundvo, leyingcikisi yalenoveli. (2\
9.3Tsabetse abengundlovukayiphikiswa abevele akhiphe sincumo saloku lakushoko angabonisani nam untfu kantsi Mncina unikana ematfuba ekutiphendvulela/Mncina akatsetsi emacala ayedvwa ufuna kube nelisekela
9.4Umbhali abehlose kuveta ludvweshu ngekutsi Sikhulu Tsabetse a vimbe Mphikeleli kutsi angaliphumeleli lelicala, agcine acoshiwe esikolweni kute avimbe imphumelelo yakhe/ Abebona kutsi Mphikeleli uhlakaniphile,
9.5Sigameko seku tikhulumela yena ngemlomo wakhe ngalesikhatsi acolisa kuMph ikeleli ekupheleni kwalenoveli/ Sigameko sek wati kwakhe ngekushona nekungcwatjwa kwebatali baMphikeleli lebekwatiwa kutsi
9.6tsi belaphi bendzabuko nebelwati lwaseNshonalanga kufanele basebente ngekubambisana kulokuph atselene netemphilo yemmango. Loku ukuvete ngekuhlanganisa Gamedze naDlamini nakwelashwa Matsiya. (2\
9.7Msiti nguye lowasita Mphikeleli kutsi atfole likamelo lapho bebatawufundzela khona ntsambama nababuya esikolweni wabuye w gcugcutela labanye bafu ndzi kutsi besekele Mphikeleli ngalesikhatsi acoshwa esikolweni kute
9.8NguMphikeleli naMatsiya ngo be ekucaleni kwalenoveli Matsiya usita Mphikeleli ngekum tfolela indzawo yeku hlala nekuyommela esikolweni, aMphikeleli naye wasita Matsiya
9.9Lesaga sisho kutsi tintfo ubotenta usemncane futsi usenemandla Mphikeleli waba ngumholi welikilasi asafundza sikolo, loko bekukhomba likhono lanalo lekuba ngumholi wate wakhetfwa njengasosifundzave waseMbalenhle
9.10Lamavi aTsabetse asibiketelo sesigameko sekus hona kwakhe, lokwenteke lapho asakhululekile emva kwekuveta tincwadzi tekushona kwebatali baMphikeleli nekutsi acolise ngako konkhe lakwenta. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\
9.11Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Umbhali uphumelele kuveta sicakacaka kulenoveli ngobe usibeke lapho bonkhe balingisi balindzele khona imiphumela yelukhetfo lwabososifundzave, kulapho tetsamelilwati tititsatsela khona tincumo ngaletifuna aphumelele
9.12Lesihloko sichaza kutsi, Kuphumelela umuntfu lotikhandlako nalotimeselako ngentfo letsite. Mphikeleli watikhandla ngekufuna indzawo yekuhlala wate wayitfola, wabuye wafuna sikolo lekatawufundza kuso wasitfola, konkhe lo
11.1Abeng uni kuva loku lokumenyetelwako/ Mlungisi naye abeloku ambelesele ngekutsi ba yewuhlola ingati, lokungiko lebeku menyetelwa ngulemoti/ Lomsindvo umenta angakhululeki emoyeni wakhe njengobe analo leligc
11.2ete simo sesikhatsi sanyalo, kunetimoti letinemibho bho yekumemetela/ KunaDokotela/ wentiwa luhlolo lwen gati mayelana nesifo sengculazi, (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\ (2\
11.3Ngumlandzi longusatikonkhe/ Ngumlandzi we sitsatfu , ngobe konkhe lekwentekako nalokutawenteka uyakwati. Wati ngisho nemicabango yebalingisi. (2\
11.4Sisikhanyisamcondvo sesigameko sekujovana ngetidzakamiva kwaboLomusa naNkhangala, Mlungis i abengati kutsi kuyenga kwakhe Sitsembile, umkhanyisela kutsi abone boLomusa basebentisa tidzakamiva. (2\
11.5Ngcamane utsatsa ingati ngemijovo iyohlolwa emalabhorathi kantsi laba labanjengaZwane belaphi bendzabuko bahlola umuntfu ngekuc tsa emat sambo phasi baphengule/ Bahlola ingati
11.6Kungaba yindlela ephi la ngayo yekutsengisa umtimba etindzaweni tet icedzakoma/ Kujovana ngemjovo munye banaNkhangala/Kungaseb entisi lijazi lemkhwenyane naya emacasini Kudzakwa nekuba netingani
11.7bhali utilandzele ngekutsi avete umlingisi lomcoka, Ml ungisi, esingenisweni senoveli/ Uvete inking lebukene nemlingisi lomcoka, uteka umfati lamfanele Uvete
11.8Abefanele afundze lapho kutsi Lomusa akaketsembeki/ Abefanele abone ekutsi kukhona lamfihlela kona/ Abefanele abone kutsi kungenteka Lomusa abenesifo sembulalave, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\
11.9Imibono itawehluka ifake ekhatsi lelandzelako: Sincumo sek wehlukana naLomus a kute kugwemeke kulwa nebutsa/ Kumisa imoti kubu twe liwodi lalele kulo Lomusa/ Kubuta Nkhangala kutsi Macaleni
11.10Letinkhulumo taLomusa t angcubutana , ngobe wala kutsi kusetjentiswe lisiko lemadloti , watsi akakhol a kul o kepha nasekufanele bayohlolwa ingati wala
11.11Imibono itawehluka ifake ekhatsi leland zelako: Labatawutsi siyemukeleka batawesekela batsi, Mlungisi abetibophelele elutsandvweni lwakhe naLomusa anganandzaba naloko lokubi lo kwentiwa nguLomusa, lo kufaka ekhatsi kutsengisa tidzakamiva, bugebengu
11.12Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Lobanga ludvweshu guLomusa. Ulubanga ngekutsi wa vel ngesikhatsi lapho Mlungisi, lolichawe lendzaba a fise kuteka umfati lamf
13.1Akusito tonkhe tinganekwane letinekweph ulwa kwemyalo njengakuyo lenganekwane ayinako kwephulwa kwemyalo, ngaphandle kwekutsi libhubesi lincishe logwaja inyama lalisite kutsi liyibambe. (2\
13.2Sicondzene nelibhubesi lebeliswele lagcina ngekutsi umsila walo utfungelwe eluphahleni lwendlu n aloko lebelikweswela ligcine lingakakutfoli kudla, latsi lapho likutfola lagovuka nako. (2\
13.3Balingisi tilwane kuphela. Tilwane tiyakhuluma titiphatsise kwebantfu. (2\
13.4Kutalelwa ebukhosini kwelibhubesi kulente laba nebugovu lokwente kutsi ligovuke nayo yonkhe inyama leliyitfole ngalogwaja, logwaja walicilikela ngekutsi alibophele etulu endlini yena adle yonkhe lenyama libukile.
13.5Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labatsi asikholweki batawesekela ngekutsi, l ogwaja akayidli inyama udla tjani kuphela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\ Labatsi siyakholweka batawesekela labakushoko.
13.6Sigameko sekucala kuyenga letinye tilwane atsi libhubesi liyagula kantsi ufuna tibanjwe libhubesi litidle Kutsatsa inyama yelibhubesi ngebucili abe lona alibophele eluphahleni lwendlu. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\
13.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labavumela lesitatimende batawesekela ngekutsi: Logwaja ab emncane kakhulu kodvwa waphumelela kwehlula libhubesi atsatse inyama, libhubesi libe lesatjwa ngito tonkhe tilwane. Lokufakazela
13.8Sibawuza sitimphondvo ngetimphondvo, (1\
13.9BakaVilakati. (1\
13.10Ngumlayeto wekutsi, nanobe ungaba sesikhundleni lesisetulu kunabo bonkhe bantfu, uyehla ubuye kubo, ubasite lapho bakudzinga khona, njengobe kwenta Ingwenyama Mswati I , yakhela bantfu tikolo. (1\
13.11
13.12Ilusebentisele kugcizelela ngobe ifuna kugcamisa kutsi ngumu phi loMtjekeni khuluma ngaye. (2\
13.13Imamba leluhlata iluhlobo lwenyoka lenebutsi lobubulalako. Imbongi imbita ngemamba leluhlata ngobe naye abebulala lapho ahlasela khona. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\ (2\
13.14Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labavumako ba tawesekela ngekutsi, abetsi nasababulele kakhulu, labanye abevele bese u yabatfumba abayise eveni lakhe/ wakhela bantfu tikolo, kuSandlela naMneli
15.1Wentiwa kutsi lucingo beluphetfwe nguNcobile belubita /Kucabanga kutsi ngeke akwati kutitsengela lona ngobe angenamali lenyenti/I ndlela labengalutfola ngayo kutsengelwa tingani Kungenti u msebenti wesikolo
15.2Kuba netin gani letinyenti sikhatsi sinye/ Kuyekela sikolo/Kuhucana netjwala njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.\ (2\
15.3Lomdlalo ugcina ngekutsi tetsamelilwati tename nga Ncobile lolichawe lemdlalo gci ne aphumelele ekugcineni kwalomdlalo, shad naMphotfo Hleta, loyimbangi yaNcobile ugcine abanjiwe/Lomdlalo ugcine ngalokuhle,
15.4Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: batsi akhona, batawesekela ngekutsi, akhona emantfombatane lafana naboNcane lanetingani letinyenti, lashiya sikolo angakacedzi kufundza nalakholelwa kutsi tink
15.5Icondzene na Hleta, ngobe ngalesikhat si kufika emaphoyisa emshadweni watsi lamaphoyisa ete kutewubon a umshado kantsi etele kutewubopha yena ngekubulala umkakhe naGedlembane Icondzene na Ncobile, uyala Ncane
15.6Ingumbono. Kutsi Ncobile abephatsa lucingo lolubitako nobe aphila kahle, bekungasho kutsi letintfo tentiwa nguMphotfo, lokwenta lenkhulumo yaNcane ibe n gumbono, ngobe umuntfu nanobe u nga msondzeta edvute,
15.7Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Indzawo labebakuyo kusendleleni lapho bekungibo bobabili kuphela, yaba neligalelo lelihle lekutsi bakhululeke, bacoce ngetingani tabo kungekho umuntfu lomdzala labetawubeva ngobe betiyimfihlo yabo bobabili.
15.8Yaba yimphumelelo ngobe Ncane abesashiye phasi sikolo wakhutsatwa nguNcobile kutsi abuyele ayewuf undza , wabuyela esikolweni wagcina asanguthishelanhloko. (2\
15.9Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Saba nemtselela wekutsi ahlupheke ngobe abengenabatali futsi angenandzawo yekuhlala. hotfo abeludzinga lusito lwebantfu kepha akazange alutfole watikhul
15.10Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Letheksthi lengenhla iphatselene naNcane longenanshisekelo yekuya esikolweni. Ncane ugcina afundzile anguthishelanhlok o. Tetsamelilwati betingakalindzeli kutsi
15.11Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labavumelana nako batawesekel a ngekutsi Ingcikitsi yalomdlalo lutsandvo/ yimfundvo, sihloko sihambisana nalengcikitsi ngekutsi emagama emdlali longubangiswako, Ncobile, latsi kutawuba njalo, abe yimphumelelo
15.12Mafindvose kusho umuntfu lohlala anemacebo nemagcubu ekona tintfo talabanye njengamake wa Ncobile. Emacebo nemagcubu akhe kusukela eku caleni kwalomdl alo ehlulekile kwe
17.1Utsite uMlomo longacambi manga ningalenti liphutsa. Nangabe umuntfu ayiphikisa angabulawa. (2\
17.2Abem nika umlayeto kutsi naye uphetse njengaye Somhlolo/Abemtjela kutsi naye unemandla ekulawula njengaye Somhlolo/Nguye Mahubhulu lolawula lelibutfo hhayi Somhlolo. (2\
17.3Lobekwentiwa nguSomhlolo edlizeni laSidvwabasilutfuli, kweyemene nemimmango lekuphilwa kuyo lomuhla ngekutsi lemimmango iya vakashela emathuna etihlobo tayo le tashona, ibuye ifake nematje laluphawu lolukhombisa lapho tangcwatjwa khona.
17.4etheksthi lengenhla imumetse ludvweshu lwangaphandle loluse mkhatsini Sikhunyana naMahubhul u, lolubangwa kutsi Sikhunyana utfunywe nguSomhlolo kutewuncandza Mahubhulu nelibutfo lakhe kutsi bayekele
17.5Kwaba neligalelo lekutsi tindvuna emabutfo jikele Mahubhul u tihambisane neNkhosi Somhlolo, lokwenta kutsi Mahubhulu abe yinkhomo ladla yodvwa, agcine abone kuncono atibulale kunekutsi avumele kujeziswa
17.6Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Lelis u alimange lisebente. Kubita Sikhunyana ngencelebane akumange kumetfuse ngobe abetfunywe yinkhosi, futsi abetimisele kuyewucondzana ngco naMahubhulu njengendvuna yaSomhlolo, ngaloko abefanele kumatisa
17.7okutetsemba kwaMahubhulu kuletheksthi lengenhla, kumenta abukeke njengemuntfu lowetfusa ngelite, ngobe esiphetfweni salomdlalo wehlulekile kumelana netintfo labetisho , kutsatsa umbuso nekuhlasela tive
17.8Liphimbo lelikuletheksthi libe nemtselela emoyeni wayo. Indlela M ahubhulu labephendvula ngayo Sikhunyana, yenta kutsi umoya uphakame, Sikhunyana akhombise kutsi naye akamesabi Mahubhulu, lokwente kutsi bagcine
17.9Lenkhulumo isho kwetama kugucu la inhlitiyo uyentise intfo lenhle lebewutimisele kutsi ngeke uyente. Kube Mahubhulu wetama kugucula inhlitiyo yakhe abone kutsi wente liphutsa ngekufuna kuketula Somhlolo,
17.10Inhloso yembhali bekuku vetela tetsamelillwati inhlakanipho y aSomhlolo nelikhono lakhe lekubusa sive. Loko kubonakala ngobe Somhlolo wakwati kuntjintja sincumo selibutfo leMahubhulu ekuyewuhlasela Mabhula, a
17.11Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lelandzelako: Labavumako batawesekela ngekutsi: Sikhunyana abengasibamba ngekwetsembeka lesikh undla ngobe imitamo yaMahubhulu yekutsi baketule Somhlolo, wakwati kuyincoba, ngekuya enkhosini ayobika ngalobungoti
17.12Imibono itawehluka ifake ekhatsi lelandzelako: mbhali wehlulekile kuveta u mnyakato lokuletheksthi lengenhla ngobe mncane kakhulu, ubonakala lapho eMahubhulu abuyela emphakatsi, kufika kwaSikhunyana esigodlweni, kuphuma kwembongi nekuhlakateka kwelibutfo,