IsiNdebele HL P2 Memo

May-June 2023 โ€” Grade 12 / Matric โ€” IsiNdebele

Memo 2023 Grade 12 IsiNdebele - HL IsiNdebele Hub โ†’
โ†“ Download PDF Facebook X ๐Ÿ“„ 2.93 MB View Exam Paper
Preparing document

๐Ÿ“‹ Document Analysis

๐Ÿ“„ 46 pages ๐Ÿ“ 83 items found ๐Ÿ“š 1 topics ๐Ÿ“– 1 language components
See full analysis

Questions โ€” A Preview of What to Expect in the Document

83
This section provides a quick preview of questions from the document. It may not display every question or the complete wording of each one. For the full content, including diagrams, tables and other information, view the original PDF above.
2.1Ivumelwano thoma. Lakhiwe malungu alandelako athalelweko: Na kukukhalima... Na
2.3Ikondlo engehla le izwakalisa ummoya wokudana, imbongi idaniswa zizenz zom ntwanayo zokungalaleli nakakhal inywako
2.5Imbongi iphumelele ukunikela ikondlo le isihloko esikhambelana nommongondaba wayo ngombana ikhuluma ngomntwana ongalaleli umbelethakhe lokha nakamkhalimako amy elelisa ngendlela ayikhambako epilwe ni/ngendlela aziphethe ngayo
3.1Umqondophikisana. Ufanakamisa u (1\ (1\
3.2Ummongo /okutjhiwo yikondlo engehla le kukobana imbong nomnganayo bahlulwa kubonisana indlela elungileko ebekufanele
3.3Ngicabanga bona kubangelwa kungafuni ukubonakala njengeendlhayela kwabanye abangani babo/ligandelelo labangani nokufuna ukwamukeleka eenqhenyane ni zabantu abakhula nabahlala nabo /kukuzibandakanya nomngani onganamnqopho ngepilwakhe
3.4UmNyango wezeFundo esiSekelo wasungula ihlelo le Adult Education and Training (A ET\ ngomnqopho wo kuqinisekisa bona boke aba ntu
3.5Ummoya ozwakaliswa yikondlo le mu moy wokudana, imbongi idaniswa kulemuka bona yona nomnga na yo abanalitho begodu sele baluphele bangakafundi nokufunda ngombana azange babonisane in dlela elungileko
4.1Isezura /Isithiyeleli Ivumelwano phakathi
4.3Imbongi beyise moyeni wokudana nayirhaya ikondlo le , idaniswa kulahlwa mbelethayo i sese yincani ngombana kunala iveza khona ekondlwe ni le
4.4Ngicabanga bona bujamo o bu budi si uyise lembongi angazifumana akibo epilweni
5.1Ivumelwano phetha (1
5.2nomatopiya. (1
5.3Ikondlo le ikhuluma ngendlela igezi yenza iimpilo zabantu zibe lula ngayo Ikondlo le ikhuluma ngeentjhijilo abantu abavane bahlangabezane nazo lokha igezi nayingekho /bacinyelwe igezi (2
5.4Ngicabanga bona kufanele abantu bacime iinsetjenziswa ze gezi abangazisebenzisiko ngekhaya ngesikhathi esithileko, Isib. kucima igiza ra namalam
5.5kukhamba kwegezi emiph akathini esihla la kiyo kuba nemiphumela emihle ngombana sesifunde ukubuyela epilweni yakade yokutheza iinkuni si base umlilo w aphasi, sikhanyise ng
5.6Si qunt o esilungileko ngombana imizi engabhadeli igezi yenza ikhamp ani yakwa
7.1'Kodwana kuHleziphi lomcabango kayise, uthumba unongorwana'. 'Phela uwuthakasela ngombana asafunda'. (1\ (1\
7.2Isizathu esenza bon a uMhlekwa abhalelwe kuthatha amalangana emsebenzini kukobana uyedwa emsebenzini awenzako KwaNdebele. (1\
7.3Wamlobolela umfazi /Kutlola isifiso akatelele bonyana abentwabakhe badle ilifa lakhe ngefundo ukuze bazokuba nepilo enzinzileko (1\
7.4Bobabili abakatjhadi. Bobabili bazimisele ukuragisela phambili iimfundo zabo. (1\ (1\
7.5Kuneentolo/Kuneenkhefi ezithe ngisa ukudla okuphekelwe safuthi lapho uMavela afika wathenga khona ukudla. Iintrada zakhona zinamagama njenge Orient street lapho
7.6Ubudlelwano bakaMavela banoyise bebungasibuhle ngombana sivezelwe bona uMavela bekangalaleli uyise, ambangisa iinkomo bekwafika lapha uyise amthathela khona umfazi wayokuhlala eSoshanguve. (2\
7.7B/Sakade (2\
7.8Isehlakalo esingasithatha njengesitlhori enovelini le ngesalokha uMavela asathabele ukubona iinkomo eze nazo zi ya thengwa efandisini KwaMarhinini wabotjhwa angakalindeli nekwaba kuphela kweqhinga lakhe lokugalaja
7.9Ngicabanga bona ubudlelwano babo bebuzokuba bumbi ngombana uMavela bekangekhe ayithabele indaba yokobana uyise ufuna ilifa lakhe lidliwe ngefundo ngombana akazwani nefundo kodwana umumuntu oz wana nezinto
7.10Isenzwesi sisitjela bona uNaMtshweni umumuntu onethando nonganinaniko. (Nezinye iimpendulo ezinembako zizakwamukelwa.\ (2\
7.11Liqiniso ngombana wakhetha ukuhlela ilifa lakhe ngehloso yokwenza isiqiniseko sokobana nanyana angasekho ephasini umndenakhe uzakwabelwa ilifa lakhe ngefanelo/angeze ulambe nofana utlhage. Akusilo iqiniso ngombana wakhetha ukuhlela ilifa lak
9.1Isizathu esenza uZ ondani afune ukulisa um sebenzi ayokufunda kungombana uK holiwe wamtjela bona ufuna ukutjha dwa yindoda efundi leko ngalokho
9.2Bekusikhathi sakaKresimusi/Kuthiwa woke umuntu bekavalele uKresimusi. (1 9. EMandlethu High School. EM
9.4USipho wamukela bew asihlonipha isiqunto sakaKholiwe sokobana akamthandi/akaphumeleli ukuzibandakanya naye ebudlelwaneni bethando waragela phambili n gepilw akhe bekwafika lapho atjhada khona noSarah kodwana
9.5Sisehlakalo sokobana uKholiwe akhange akhulume amagama amambi, ahlabako nalume la ko awanqophise kuZondani njengokutjho kwakaMmamfundisi nababuya eMamelodi ukuyokubawela uZonda ni ithando kuKholiwe. (2
9.6Sisenzo sokungena emtjhadwenak he nefihlo emayelana noZondani. Sisenzo s okuzibulala nasele angasakghoni ukuphila nefihlo leyo emtjhadwenakhe. (1\
9.7Incwadi eyatlolwa nguZwelibanzi beyimayelana nokuvusela uK holiwe njengomb ana bebasemaholideyini kaK resimusi bese leyo eyatlolwa nguDavi beyimayelana nokubawa uKholiwe bona akhambe naye emtjhadweni amzawakhe eT
9.8C/isisabelo. (1
9.9Abantu abasebenza bafunda ngeqadi bavame ukuhlangabez ana nesitjhijilo sokuba nomsebenzi omnengi ekufanele b awenze ngesikhathi esifitjhani. Esinye isitjhijilo kuba kutlhoga isikhathi sokuba nomndenakho
9.10Umhlobo werarano ovela theksthini engehla le lirarano langaphakathi ngombana uZondani ulwisana nemikhumbulo yakhe ayedwa mayelana nesiqunto afuna ukusithatha sokuyokufunda ukuze uKholiwe amukele isibawo
9.11UMabhena onguyise kaKholiwe uvezwe amlingisi oyindulungu/orondo ngombana uyatjhuguluka ubuja mo nabutjhugulukako, ekuthomeni kwenovela le bekambelethi othanda umntwanakhe uKholiwe athanda nendlela aziphatha
9.12Isehlakalwesi siyakholweka ngombana kungenzeka bona bekangakabhubhi kodwana bekayathile bese kwabonak ala kwanga ubhubhile kungakho akghona ukuphaphama watlolela unina incwadi bese kwakhona abhubha ngokweqiniso.
9.13Umtl oli wenovela le uphumelele ukuse thulela uKholiwe njengomlingisi oyikutani ngombana: Umveze qalene nomraro wokuthweswa umlandu angawaziko wokobana uZo
11.1Isizathu ese nza bona uMahlangu agcine athethe isiqunto sokukhamba kwakhe kukobana bekayo kufuna abentwabakhe njengokutjho komlayezo olethwe nguSigwadi ovela ebezimini. (1\
11.2Bekatlhagisa uBonakele ngokumtlhorisa nokumalela bona adlale nabanye abentwana. Bekad elela uMahlangu amphendula kumbi lokha nakakhuluma naye. Wapheze wabulala indodakwakhe uNkosi ngokuyirhatjha ngamanzi
11.3Mdlalo wezamaguduva/wezeendubulo. (1\ IsiNdebele I imi Le haya (HL\/P2 21 DBE/2023
11.4Ummoya ozwakalaliswa singeniso senovela le mumoya wokudana ngombana sivezelwe ipilo yomlingisi oyikutani ekunguBonakele nangendlela egade atlhagiswa ngumanakhe ngayo nabegade asahlala kwabo. (2\
11.5Isehlakalo esavelela uBafunani ngesoko bana azithwale bese uThokozani amjikele. (2\
11.6UNaMndebele wazithola sele a zizwa atlhuwa bekatshwenyeka ne moyeni atshwenywa kuhlulukela umndenakhe awutjhiya eSiyabuswa. (2\
11.7Umnqopho womtloli wokwenza bona uBonakele ahlangabezane neen tjhijilo ezinengi kangaka epilweni ngaphambi kobana aphumelele kukusivezela nokukhulisa uBonakele bona afike esigabeni sokungakghona ukuqalana
11.8Liqiniso ngombana uthola abentwababo ban gazwani bahlala ngokulwa njengombana bangahlobani ngokweengazi nekuyinto engabangela bona ababelethi babo nabo balwe babange ukuziphatha kwabentwanaba. Akusilo iqiniso ngombana abanye abantu bajayezana ipilo yokuphila
11.9Umnqopho omkhulu kaMbuyiseli kufuna bona uBonakele azizwe atjhaphulukile asekhaya njengombana gade asele angas ahlali nomndenakhe weengazi nje. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\ (2\
11.10Isenzo sakaNaSilombo lesi simveza a mumuntu onekani nongakghoniko ukubekezela emtjhadweni. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\ (2\ 11 .11 Sisivezela bona abalingisaba bebaphila ngaphasi kwesizinda sesikhathi sanje
11.12UBonakele bek angekhe abuyele ekhaya ngombana azange aphuma ngobuhle, bekabalekela uyise ngomnqopho wokuyokufuna unina bewasongela nomanakhe uNaSilombo bona uzakubuya azokukhupha uyise esirhogweni akiswesi.
11.13mtloli uphumelele ukusethulela isingeniso esinembako senovela le ngombana: Usivezele umlingisi oyikutani, onguBonakele. Usivezele umraro umlingisi oyikutani aqalene nawo, ekukutlhoriswa
13.1ISINGHONGHOYILO SEZINJA CM Sangweni
13.1.1Isitjhaba saKwaNja saziwa njengesitjhaba esibukhali khulu. (1\
13.1.2Isizathu esenza bona izinja zibize umhlangano ngesokobana bezizokuyelelisa ezinye ngokuhlukumezeka ezikuthola een tetjhini zamapholisa lapho zisebenza khona. (1
13.1.3Isifund o esisinikelwa mthiyi wenolwana le kukobana e pilweni kunabantu abazokufuna kwaphela nakunento abayizuzako kuwe kodwana banganandaba nawe. (2
13.1.4Amapholisa ababantu arhola ima li kanti amapholisa azizinja wona abhadelwa ngokudla. (2\
13.1.5C/zenzo. (2 IsiNdebele I imi Le haya (HL\/P2 26
13.1.6Ngicabanga bona amapholisa akghona ukuthola nezinto ezifihli weko ebengekhe azithole wona nakasetjha awodwa ngombana izinja zikghona ukunukelela/zikghona uk ungena nalapha abantu bangakghoni ukungena khona isilelesi
13.1.7Umhlobo werarano ovela eth ksthini engehla le lirarano langaphandle elihlangan a nabalingisi ngombana kusuke ipikiswano ekulu lokha izinja nabezisemhlanganweni ezinye zavezelana namazinyo amambi nokutjho khona bona besele zifuna ukulwa.
13.1.8Umthiyi wenolwana le uphume lele ukuyinikela isihloko esiyifaneleko ngombana inolwana le ikhuluma ngeenghonghoyilo zezinja ezinazo ng mapholisa wabantu nangendlela
13.2IIMBONGO ZAKAMAKHOSOKE WESIBILI D Mabhena
13.2.1Bayede. (1\
13.2.2NguMbhongo/Mbhongo. (1
13.2.3Okuhlukileko phakathi kokukhula kweNgwenyama uMakhosoke wesibili nezinye iiN gwenyama kukobana uMakhos oke wesibili wakhula ngomtlhago kanti e zinye iiN gwenyama zakhula
13.2.4Ngicabanga bona imb ongi inqophe ukusivezela bona iN gwenyama uMakhosoke wesibili ifana nendlulamithi yona ekghona ukubona ingozi iseza kude bese yakh a amano wokuvikela abentwana bayo. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\
13.2.5Ngicabanga bona isizathu sokobana iNgwenyama uMakhosoke wesibili ikhambele iinarha ezivezwe endimeni yesi 6 bekukufuna isizo ngeendlela/amaqhinga ahla kaniphileko wokubusa isitjhaba. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\
13.2.6Imbongi yeembongo ezingehla iphumelele ukusebenzisa ikghono layo lokubonga ukusivezela umlando weNgwenyama uMakhosoke wesibili ngombana isitjela ngazo zoke izinto ezimbi nezihle iN gwenyama edlule kizo nangendle
15.10Ngicabanga bona umnqopho womtloli wokusitlolela umdlalo lo kukusifundisa/kukusilemukisa ngomlando wenarha yeSewula Afrika/kukusifundisa ngendlela umBuso weB andlululo ogade ugandelela ngayo amalungelo wabantu abanzima.
15.12Umtloli uphumelele ukusethulela isethulo esinembako somdlalo ngombana: Usivezele umdlali oyikutani, uMbulawa. Umraro oqalene nomdlali oyikutani wokobana kufanele alise isikolo ayokusebenza iplasi khona u
17.8Ummoya ozwakaliswa yikulumo pendulwano engehla le m umoya wokudana, uM anala baneK osi uMusi badaniswe sisenzo sakaNzunza sokuthatha unamrhali ngobugebengu. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.\
17.12Ngiyazwelana naye ngombana akak buzwa bona uyafuna nofana akafuni na ukobana ayokuba yindlovukazi kaNcagu, kungenzeka ukobana yena ngokwakhe akusiyinto ebekayithanda/ebekayifisa kodwana
19.1Isizathu esenza bona uLungile atjho amagama la kukobana yena nomlinganakhe bayalwa babanga indaba yokuyokubona abantu ababonako ukuze bararulule umrarwabo wokungatholi abentwana. (2\
19.2Bazomcatheka. Bazomphalazisa. Bazomfutha. Baz omphathisa iingujana zeewatjho.
19.3Usebenza ngamathenda wezindlu zeRDP esigoga seBotleng ngeDelmas (2\
19.4Akamthandi ngombana uthi uk hulele emzini ongamaziko uZimu. Akamthandi ngombana uthi udla imali yomntwanakhe.
19.5UMnguni waphendula uNobukhazi ngo kobana athi uLungile banoBalise angekhe bahlukana ngombana uBalise uyamthanda uLungile, into nje kukobana uLungile ukakarel e esiphambanweni sakaZi mu ngombana ubelethwa emndenini
19.6Singaba nobungozi bokobana uNaMalemane angamtlhala ngebanga lokungamtjeli bona ubonana neenyanga/Singaba nobungozi bokobana uNaMalemane angaqotha uMnguni emzinabo ngebanga lokwenza okuphambene nalokho ebakholelwa kikho;
19.8bantu b ekhabo lomfazi ngibo abahlala batshwenyekile bafune ukwenza isiqiniseko sokobana um ntwanabo uphatheke kuhle emzini endele kiwo/ sikh
19.9isehlakalo salokha uBalise atjela umkakhe bona kufanele babone ngamanye amehlo baye ebantwini ababonako ukuze bararulule umrarwabo lo bese uLungile wala wa thi angeze aya lapho ngombana akakholelwa ebantwini
19.10C/o yihlanganisa. (2 IsiNdebele I imi Le haya (HL\/P2
19.11sehlakal wesi sizwakalisa ummoya wokudana ngombana uLungile u daniswa kukobana unina ufika ngakwakhe uyazenzela ngaphandle kwe vumo
19.1Umt loli uphumelele ukusethulela ise thulo esinembako somdlalo lo ngombana sivezele umdlali oyikutani,

Language Components

1
Literature Analysis

Topics Identified

1
Literature

Mark Allocation

Sections10 + 10 + 10 + 10 + 10 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 + 25 = 375 marks

Paper information

SubjectIsiNdebele
Year2023
SessionMay-June
TypeMemo
PaperPaper 2
LanguageIsiNdebele (HL โ€” verified from PDF)
Pages46
Downloads5

Examination context

Decade2020s
Years ago3y
Seasonโ€”
Start dayโ€”
Exam periodโ€”
Days since examโ€”

About IsiNdebele examination preparation

Grade 12 IsiNdebele examination resources can be used to practise comprehension, language, and written responses.

Every available Grade 12 IsiNdebele past paper and memorandum is collected in the IsiNdebele hub at isindebele.freemode.co.za โ€” browse all years, sessions and languages in one place.

How to use this resource for revision

A past examination paper is most useful when it is treated as an active revision exercise. Try the questions yourself before checking the corresponding memorandum. Where you make an error, identify the reason โ€” was it a knowledge gap, a calculation mistake, an interpretation issue, or an examination technique problem?

For stronger examination practice, complete the paper without unnecessary interruptions and keep track of the questions that take the most time. Afterwards, review the memorandum and separate knowledge gaps from mistakes caused by interpretation, calculation, structure, or examination technique.

comprehension
language use
interpretation
written expression
accurate responses

A practical revision approach

Use the paper under timed conditions. Pay attention to language accuracy, interpretation, and the specific requirements of each question.

Grade 12 subject hubs

Each matric subject has its own dedicated hub on Freemode with every past paper and marking memorandum we have archived for that subject.

Corresponding examination paper

Examination paper available

Open the corresponding examination paper to practise the questions before reviewing the marking memorandum on this page. Attempt every question under timed conditions for the most realistic preparation.

IsiNdebele HL P2 โ†’

File details

File size2.93 MB
Pages46
Archived on11 October 2026
File age14d
ContributorFreeMode
Fingerprint9044ED15B19B

Questions and learner discussion

Log in to ask a question or leave a review.

No questions or discussions have been posted yet.